Главный имам, Верховный муфтий, Религиозная карта

Блог верховного муфтия Казахстана

Намаз - время намаза

{{timings.fadzhr}}
{{timings.voshod}}
{{timings.zuhr}}
{{timings.asr}}
{{timings.magrib}}
{{timings.isha}}
Фаджр
Восход
Зухр
Аср
Магриб
Иша
Религиозная интерактивная карта Казахстана
Григорианский
Хиджра
Super User

Super User

Понедельник, 09 Декабрь 2024 11:11

Жамағатқа ауызашар берілді

Жуырда Қостанай қалалық “Жайлаубай ата” мешітінде жамағатқа ауыз ашар берілді. Онда наиб имам Қазбек бауырымызға құттықтау тілектер де білдірілді.

Дін қайраткерлері жайылған дастарқан басында көпшілікке қазақ және орыс тілдерінде уағыз-насихаттар айтты. Намазхандар оларды ұйып тыңдады. Бас қосудың соңында бата беріліп, дұға оқылды.

Алғыспен ер көгерер

Шоқан қажы Әмірханов басқаратын қалалық “Жайлаубай ата” мешітінде өткен қасиетті жұмада жиналған қауымға ыстық палау таратылды.

Жұртшылыққа осындай мүмкіндік тудырған Ерлан Қайсарұлына бата берілді. Құрметке бөленген жаны жомарт азаматқа жамағат шынайы алғысын жаудырды.

Оған Алланың нұры жауа берсін. Мұндай жанашыр демеушілердің қатары арта түсетіндігіне сенімдіміз.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Вторник, 03 Декабрь 2024 14:42

Құрт көже таратылды

Қостанай қалалық мешіті ұжымының ұйымдастыруымен қасиетті жұма күні жамағатқа 'Қыстың қымызы" аталатын құрт көже таратылды.

Жеңсік тағамды дайындауға демеушілік еткен жандарға ақсақалдар ақ батасын берді.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Вторник, 03 Декабрь 2024 12:06

Садақада ысырап болуы мүмкін бе?

Мужахид (Алла оны рақым етсін) былай деген: «Егер адамның Әбу Қубайс тауындай алтыны болып, ол осы алтынның барлығын Алла Тағалаға итағат ету жолында жұмсаса, онда ол ысырап жасаушы (мусриф) болмайды. Ал егер соның тіпті бір дирхамын Аллаға бойұсынбау жолында жұмсаса, онда ол ысырап етуші (мусриф) болады».

Хатым Тай (Алла оны рақым етсін) да осыған ұқсас нәрсені айтқан. Оған: «Ысырапшылдықта жақсылық жоқ»,-делінгенде, ол: «Жақсылықта ысырапшылдық жоқ»,-деп жауап берген.

Кейбір адамдар осы сөздерге сүйене отырып, садақада ысырап болмайды деген қорытындыға келген. Алайда бұл тұжырым дұрыс емес.

Керісінше, бұл мәселе мұқият қарауды қажет етеді. Келесі аяттар мен хадистер бұл мәселені айқындай түседі.

Алла Тағала Құранда: َمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ
«...және Біз өздеріне ризық етіп берген (мал-мүлік, күш-қуат, ақыл-парасат, білім, т.с.с.) нығметтерден (Алла разылығы үшін, міндет етпей игі мақсатта белгілі бір бөлігін) жұмсайды» .

Имам Замахшари, Қади Бәйдауи, Фахруддин ар-Рази және т.б. ғұламалар да ысырап қылудан сақтандыру мақсатында бұл аятта «белгілі бір бөлігін» дегенді білдіретін «مِنْ» (-ден) бөлшегі ескерілгендігін және «إِنْفَاقٌ» (жұмсау) сөзінің «мал-мүлкті жақсылық жолында жұмсау» дегенді білдіретініне бірауыздан келіскен.

Тағы бір аятта:
وَآتُواْ حَقَّهُ يَوْمَ حَصَادِهِ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ «Жемісін жиған күні садақасын (яғни, ондағы пақыр-міскіндердің ақысын) беріңдер. Алған өнімдеріңді орынсыз жұмсап, бейберекет шашып, (отбасы мүшелерін мұқтаж күйде қалдырып, тым артық беру немесе дұрыстап сақтамай) ысырап қылмаңдар. Өйткені, Алла ысырап етушілерді еш ұнатпайды» .

Жоғарыда есімдері аталып кеткен ғұламалар «ысырап қылмаңдар» сөзінің «садақада ысырап қылмау» дегенді білдіретінін айтқан.

Бұл аяттың түсуіне себеп ретінде олар Сәбит ибн Қайстың (Алла оған разы болсын) оқиғасын келтіреді. Сәбит ибн Қайс (Алла оған разы болсын) бес жүз құрма ағашынан өнім жинап, сосын бір күнде бүкіл құрма өнімін отбасына қалдырмастан садақа ретінде таратқан. Осыдан кейін «ысырап қылмаңдар» деген аят түсірілді.

Абдурраззақ (Алла оны рақым етсін) Ибн Журайждан (Алла оны рақым етсін) бір риуаят келтіреді, онда Муаз ибн Жәбәл (Алла оған разы болсын) өзіне тиесілі құрма ағаштарынан өнім жинап алып, отбасына ешнәрсе қалдырмай, толығымен садақ етіп таратқаны риуаят етіледі. Осыдан кейін жоғарыда келтірілген аят түскен.

Әс-Судди бұл аятты былай тәпсірлеген: «Бар мал-мүлкіңді берме, әйтпесе кедейлікте қаласың».

Тағы бір аятта:
وَلاَ تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ «...Қолың тым ашық та болмасын (ысырап етпеу)» .

Жәбир мен Ибн Масғуд (Алла оларға разы болсын) айтты: «Бірде Алла Елшісіне (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) бір бала келіп: «Менің анам сізден ананы және мынаны сұрайды»,-деді. Алла Елшісі (Оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Бүгін менде ештеңе жоқ»,-деді. Бала тағы да: «Анам өзіңіздің көйлегіңізді маған кигізгенін қалады»,-деді. Сонда Алла Елшісі (Оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) көйлегін шешіп, балаға берді де, өзі киімсіз қалды» .

Жәбирден (Алла оларға разы болсын) риуаят етілген басқа бір риуаятта: «Біләл (Алла оларға разы болсын) намаз үшін азан айтты да, адамдар Алла Елшісінің (Оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) намаз оқу үшін үйден шығуын күтті. Алла Елшісінің (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) жоқтығы сахабаларды алаңдатты. Сол кезде олардың кейбірі Пайғамбарымыздың (Оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) үйіне келіп, Оның (Оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) киімсіз отырғанын көрді. Осыдан кейін осы аят түскен болатын» . Мұндай түсіндірмені имам Замахшари, Қади Бәйдауи және Фахруддин ар-Рази сынды ғұламалар берген болатын.

Әбу Һурайра (Алла оларға разы болсын) риуаят еткен бір хадисте Алла Елшісі (Оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) былай деген: خَيْرُ الصَّدَقَةِ مَا كَانَ عَنْ ظَهْرِ غِنًي «Садақаның ең хайырлысы – бай болған кезде бергені».

Әбу Һурайра (Алла оған разы болсын): «Бір адам Алла Елшісіне (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) келіп: «Менің бір динарым бар»,-деді. Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Оны өзіңе жұмса»,-деді. Әлгі адам: «Менде тағы бір динар бар»,-деді. Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Оны балаңа жұмса»,-деді. Ол: «Менде тағы бір динар бар»,-деді. Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Оны отбасыңа жұмса»,-деді. Әлгі кісі: «Менде тағы бір динар бар»,-деді. Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Оны құлыңа жұмса»,-деді. Әлгі адам: «Менде тағы бір динар бар»,-деді. Алла Елшісі (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын): «Олай болса, оны өз қалауыңмен жұмса»,-деді .

Жәбирден (Алла оған разы болсын) жеткен хадисте былай делінген: اِبْدَأْ بِنَفْسِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا فَاِنْ فَضَلَ شَيْئٌ فَلَأَهْلِكَ فَاِنْ فَضَلَ عَنْ أَهْلِكَ شَيْئٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ فَاِنْ فَضَلَ عَنْ ذِي قَرَابَتِكَ فَهَكَذَا وَ هَكَذَا «Қаражат жұмсауды өзіңнен баста. Егер бірдеңе артылса, оны отбасыңа жұмса. Егер отбасыңа жұмсағаннан соң бір нәрсе артылса, онда ол қаражатты туыстарыңа жұмса. Туысқандарыңа жұмсағаннан кейін тағы да бір нәрсе артылса, онда оны әрі қарай осы секілді оңына және солыңа жұмсайсың» .

Осы мәселеге байланысты Имам Бухари (Алла оны рақым етсін) былай деген: «Кімде-кім, өзі не жанұясы мұқтаж бола тұра немесе қарызы болып, садақа беруді қаласа, онда оған садақа не сыйлық беріп, құл азат еткеннен гөрі, ең алдымен қарызын өтеу дұрысырақ болады да, ол садақа беруден қайтарылады. Өйткені, қарызы бар адам садақа ретінде жұмсаса да, біреудің мал-мүлкін ысырап ете алмайды» .

Әбу Ләйс әс-Самарқанди (Алла оны рақым етсін) «Тәнбихул-ғафилин» атты кітабында Ибраһим ибн Әдхамның (Алла оны рақым етсін) сөзін келтіреді: «Қарызы бар адамға қарызын өтемейінше, зәйтүн майына немесе сірке суына малынған нанды жеуі харам болады» .

Ибн Хажар (Алла оны рақым етсін) Ибн Батталдың (Алла оны рақым етсін) былай дегенін риуаят етті: «Ғалымдардың арасында қарызы бар адамға қарызын өтемейінше садақа таратуға тыйым салынады деген бірауыздан келісілген пікір (иджмағ) бар».

Имам Табари және басқалары көпшілік ғұламалардың мына сөздерін риуаят еткен: «Егер адамның тәні сау және ақыл-есі бүтін болса; қарызы болмаса, қиындықтарға шыдап, төзе білсе; егер оның отбасы мен бала-шағасы болмаса немесе отбасы мен бала-шағасы болып, олар да қиындықтарға шыдап, төзе алатын болса, мұндай жағдайда бұл адам барлық мал-мүлкін садақа ретінде жұмсай алады. Егер осы шарттардың бірі орындалмаса, кейбір ғұламалардың пікірінше, онда ол мәкрүһ болып табылады. Ал басқа ғұламалар бұл жағдайда садақа жарамсыз болады деген».

Қорытындылай келе, садақа беруде де ысырап етудің болатындығы айқындалды. Егер қарызы бар адам біреуге садақа беріп, артылған қаражаты қарызын өтеуге жетпесе немесе отбасы мен бала-шағасы болып, оларды қамтамасыз етуге қаражаты жетпесе; немесе өзі мұқтаж болып, қаржы тапшылығына байланысты қиыншылықтарға төзе алмаса, онда осы жағдайлардың барлығында да оған өзгеге садақа беруі ысырап болып табылады.

Дархан Манарбекұлы

Қостанай облысының пәтуаға жауапты маманы

1 «Бақара» сүресі, 3-аят.
2 «әл-Әнғам» сүресі, 141-аят.
3 «әл-Исра» сүресі, 29-аят.
4 Имам Суюти, «Дуррул-Мансур», 5/276.
5 Имам Қуртуби, «әл-Джамиғ лилахкәм әл-Құран», 10/251.
6 Имам Бухари «Напақа» бабы, № 2.
7 Ахмад ибн Ханбал, «әл-Муснад», 2/251.
8 Имам Муслим, «Зекет», № 13.
9 Имам Бухари, «Сахих әл-Бухари», «Зекет» бабы.
Вторник, 03 Декабрь 2024 11:36

Тәуелсіздік күніне арналды

Қостанай облыстық "Аймағанбет қажы Спанұлы" мешітінде тәуелсіздік күніне орай "Ел бірлігі - ең асыл қасиет" атты кеш өтті. Оған қалалық "Марал ишан", "Жайлаубай ата" және Қостанай аудандық "Маңдай батыр" мешіттерінің жамағаты шақырылды. Алдымен "ауыз ашар" дастарқаны жайылып, ас берілді. Облыстың Бас имамы Бектұрсын Уәлиев қоғамдағы бірлік, мұсылманның сипаты және тәуелсіздіктің қадірін бағалау жайында тәрбиелік мазмұнды насихат айтты. Кейін интеллектуалды сайыс ұйымдастырылды. Онда ақида, фиқһ және Қазақстан тарихы мен салт-дәстүрге байланысты сауалдар қойылды. Сайыс жамағат арасында қызықты да тартымды өтті. Белсенділік танытқан қатысушылар сыйлық-кітаптармен марапатталды. Сондай-ақ арнайы басқосуға келуші жамағаттың ұсыныс пікірлері де тыңдалды. Жиналған көпшілік рухани-мазмұнды кешке дән риза болып, Облыстық мешіттің ұжымына шынайы алғыстарын жеткізді.

Қостанай облыстық баспасөз қызметі

Понедельник, 02 Декабрь 2024 16:14

Бас имамның Торғай өңіріне сапары

Қостанай облысының Бас имамы Бектұрсын қажы Уәлиев кезекті іс-сапарында киелі Торғай өңірінде болды. Алдымен қазақ халқына қаншама ұлы тұлғалар берген Жангелдин ауданына ат басын бұрды.

Ол, жергілікті «Оспан қожа» мешітінде жамағатпен құптан намазында кездесті. Жүздесуде «Мұсылманға тән сипат» деп аталатын маңызды тақырып қозғалды.

Содан кейін көпшілікке белгілі Ы. Алтынсарин мұражайында аудандағы тұрғындар, мекеме басшылары және жастармен дидарласты. Бұл кездесуде «Дін және дәстүр сабақтастығы» жайы әңгімеге арқау болды. Сондай-ақ басқосуда «Ысырапқа тосқауыл қою» мәселесі талқыланды.

Осы сапар барысында аудан әкімі Шота Оспановтың қабылдауында болды. Отырыста қалыптасқан діни ахуал, мешіттің қысқа дайындығы және басқа да кезек күттірмес жұмыстар жөнінде айтылды.

Бектұрсын қажы Торғайбайұлының сапары қазағы қалың Амангелді ауданында одан әрі жалғасты. Мұңдағы алғашқы кездесу аудандық кітапханада өтті. Бас имам жергілікті тұрғындармен жүздесуде қоғамға пайда болу, адамдармен қарым-қатынас, кішіпейілділік секілді асыл қасиеттер хақында жан-жақты тоқталды.

Сонымен қатар облыстың Бас имамы аудан әкімі Қанат Кеделбаевпен кездесті. Онда діни ахуал жайлы сөз ете келіп, өңірдегі мешіттер мен намазханаларды қыстан қысылмай өткізу, имандылықтың жартысы болып табылатын тазалыққа ерекше көңіл бөлу жөніндегі ойымен бөлісті.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Понедельник, 02 Декабрь 2024 16:11

Арқалықтағы маңызды кездесулер

Қостанай облысының Бас имамы Бектұрсын Торғайбайұлы Арқалық шаһарында арнайы іс-сапармен болып, қалада бірқатар маңызды кездесулер өткізді. Онда көпшіліктің көкейінде жүрген өзекті мәселелер қозғалды.

Оны қала әкімі Әмірхан Асанов қабылдады. Әңгіме барысында қазіргі таңда жергілікті мешіттің жанында салынып жатқан асхананың жай-күйі, алдағы уақытта бой көтеретін жаңа мешіттің жайы да талқыланды.

Содан кейін шаһардағы «Көпсалалы колледждегі» студенттермен кездесуге қатысты. Мұңда жастардың білімге деген құштарлығы, өскелең ұрпақтың дін жайлы тағылымды да қажетті мәліметтерді ғаламтордан емес, дін қызметкерлерінен алулары керектігі жайлы тілге тиек етті. Студенттердің тарапынан қойылған сауалдарға нақты жауап берді.

Ал қаладағы «Мұхтасиб Әлмұхаммед» мешітінде ұйымдастырылған жүздесу де өте әсерлі өтті. Имандылық ордасының жанындағы ақсақалдар алқасының мүшелеріне «Діни рәсімдердгі ысырапшылдықтың алдын алу» жөнінде облыстағы конференцияда қабылданған шешімді айта келіп, оны халық арасында жан-жақты түсіндіру жұмыстарын жүргізу жөнінде ақылдасты.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Понедельник, 02 Декабрь 2024 15:46

РАНТ мүшесі Қостанайда болды

Жуырда РАНТ мүшесі, Түркістан облысындағы Сарыағаш медресе-колледжінің директоры Дінмұхаммед Әбдіжаппарұлы Сманов арнайы екі күндік іс-сапармен Қостанай шаһарында болды.

Ол алдымен қаладағы «Марал ишан» мешітінде жамағатпен кездесіп, «Мәзхаб ұстанудың маңызы» тақырыбында, уағыз айтты. Келесі күні Рудныйдағы «Нұр» мешітіне ат басын бұрып, жамағатқа Діни басқарманың пәтуасына жүгінудің маңыздылығын айтты..

Сондай-ақ, жергілікті жастар ресурсы орталығында тұрғындармен жүздесті. Мұнда дін мен дәстүр, оның мәні мен мақсаты жайлы тебірене сөз сөйледі.

Оның облыс орталығындағы түзету мекемесінде жазасын өтеушілермен кездесу барысында «Отанға деген құрмет және Ханафи мазхабы» тақырыбын тілге тиек етті.

Сол жұма күні РАНТ мүшесі облыстық «Аймағанбет қажы Спанұлы» мешітінде жамағатпен уағыз-насихат жүргізді. Оны Қостанай облысының Бас имамы Бектұрсын қажы Уәлиев жиналғандарға таныстырып, Дінмұхаммед Смановтың дінімізді өркендету мен шәкірттер тәрбиелеудегі сіңіріп жатқан еңбегіне тоқталды.

Бұл жүздесу халықтың көңілінен шығып, олар елімізге танымал ұстазға дән ризашылықтарын білдірді.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Понедельник, 02 Декабрь 2024 11:27

Белгілі ғалым Қостанайда болды

Жақында Қостанай қалалық “Жайлаубай ата” мешіті ұжымының ұйымдастыруымен белгілі ұстаз, Сарыағаш медресесінің директоры Дінмұхаммед Сманов осынау имандылық ордасына келді.

Ол екі айлық курсты тәмәмдаған түлектерге “Сертификат” табыс етті. Сондай-ақ, талай шәкірттерді тәрбиелеген жас ғалым жамағатқа уағыз-насихат айтты.

Жиналғандар оның ұлағатты сөзін ұйып тыңдады. Ақсақалдар ақ батасын берді. Содан кейін бейсенбінің құрметіне “ауыз ашар” дастарқаны жайылды.

Қостанай облыстық мешітінің баспасөз қызметі

Понедельник, 25 Ноябрь 2024 09:58

Қаражат халық игілігіне жұмсалады

«Жайлаубай ата» мешітінің Бас имамы Шоқан қажы Әмірхановпен сырласу

Бүгінгі кейіпкерім Шоқан қажы Ғазизұлы Әмірхановтың есімі күллі республика жұртшылығына жақсы таныс. Өткен жыл ол үшін есте қаларлықтай болды. Оның көп жылғы жемісті еңбегі бағаланып, «Үздік қала имамы» атанды. Басқа да алған беделді марапаттары аз емес.

Жуырда оған арнайы жолығып, өзі басқаратын Қостанай қалалық «Жайлаубай ата» мешітінің осы күнге дейін атқарған игі жұмыстары, имандылық, қайырымдылық және шәкірттер дайындау жөніндегі тың ізденістері жайында тілдестім.Төменде осы сұхбатты қалың жұртшылық назарына ұсынғанды жөн көрдім.

Тобыл-Торғай - киелі өңір

-Шоқан Ғазизұлы, өзіңізмен күнде кездесе бермейміз. Сондықтан көкейде жүрген бірқатар сауалдарымды қойсам деп едім. Естуімше өткен тарихқа үңілсек, бұл жақтан да қаншама мұхтасибтер шығыпты. Бұл жөнінде не дейсіз?

-Иә, кейінгі жастарға үлгі -өнеге боларлық көрнекті тұлғалар көп. Тек оларды зерттеу мен зерделеу әлі де жетіспейді. Бұл енді болашақтың ісі. Мәселен, аға ұрпақ пен дін өкілдері болып табылатын замандастарым Хазірет Нәуен Нұртазаұлы мен Әлмағанбет Оспанұлын жақсы біледі.

Өйткені, бұл аталарымыз кезінде қазіргі облыстардың бас имамы дәрежесіндегі қызметтерді атқарып, артында өшпес іздерін қалдырды. Мұны біз әрдайым еске алып отыруымыз керек.

Алайда, олардың жолын жалғастырып, дін жолында аянбай қызмет атқарып жүрген азаматтар да баршылық. Солардың бірегейі жақында ғана Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы Төрағасының орынбасары, наиб мүфти болып тағайындалған Кенжетай Байкемелұлы Дүйсенбай.

Ол қасиетті Торғайдың төл перзенті. Кезінде менен дәріс алғандығын ерекше мақтан тұтамын. Сол кездің өзінде өте зерек те зейінді, білімге құштар, елгезек те үлкен мен кішіні қадір тұтатын талапты жас еді. Өсе келе біржола дін жолын таңдады.

Алдымен дін қайраткерлерінің еліміздегі білім ордасы Алматы шаһарындағы ислам институтын тәмамдады. Үш жылдан астам уақыт Арқалық қаласында наиб имам болды. Содан кейін ол оқуын Мысырдағы Әл-Азһар университетінде жалғастырды. Әлемдегі дарындылардың мекені аталған оқу орнын аяқтаған соң, туған жеріне оралды. Бірқатар жауапты қызметтерді атқарды.

Білікті маманға үлкен сенім артылып, Солтүстік Қазақстан облысы бойынша өкіл имам болды. Қазіргі қызметіне дейін Бас мүфтидің кеңесшісі ретінде елімізде ислам дінін өркендетуге қомақты үлесін қосты. Таяуда ғана өңірімізге арнайы іс-сапармен келіп, имамдар арасында семинар өткізді.

Өзімді шын мәнінде бақытты сезінемін. Қазіргі Қостанай облысының Бас имамы Бектұрсын қажы Уәлиев те жастайынан үлгілі шәкіртім болды. Ол да сенімімді ақтады. Бұл күндері республикамызға танымал дін қайраткері. Ата-бабаларының ғұмырын өнеге тұтып, кейінгілерге ғибрат көрсетіп келеді.

Жайлаубаевтар әулеті мешітті өз қаражаттарына тұрғызды

- Енді әңгімемізді мұсылман бауырлар игілігін көріп отырған қалалық мешітті салған әулетпен жалғастырғанымыз жөн болар. Мұны да көпшіліктің білгені артық емес секілді?

-Менің пайымдауынша, жалпы мүмкіндігің келсе мешіт тұрғызу, құдық қазу, көпір және жол салу - қайырлы әрі сауапты істердің қатарына жатады. Мысалы, Мұхаммед Пайғамбарымыз өз хадисінде: «Кім жер бетінде Алланың үйін салуға ат салысса, Алла Тағала ол кісіге жұмақтан орын дайындайды» деген. Осы қағиданы басшылыққа алған Жайлаубаевтар әулеті қазіргі мешітті өз қаражатына салғызды.

Алайда, кезінде белгілі кәсіпкер, марқұм Төлеген Жайлаубаев Қазақстан мұсылмандары діни басқармасына қос тілегін білдіріпті. Оның алғашқысы өздері тұрғызған мешітке атасы Жайлаубайдың есімін беру, екіншісі халық құрметіне бөленген, дін саласында жоғары біліктілігін көрсеткен азаматты таңдауды өз еркіне беру еді.

Діни басқармадағылар оның бұл ұсынысын қабылдады. Сөйтіп, 2014 жылы 31 мамырда бұл мешіт салтанатты түрде ашылды. Оған сол кездегі Бас мүфти Ержан қажы Малғажыұлы арнайы қатысты. Өз бұйрығымен мені Бас имам қызметіне тағайындап, батасын берді.

Сол уақыттан бері бұл имандылық ордасы діни басқарманың Қостанайдағы филиалы болып тіркелді. Содан бері ол әулет біздің күнделікті қызметімізге араласпайды. Қолдан келген көмегін беруден аянбайды. Тек өкініштісі, Төлеген ағамыз өмірден өтіп кетті.

Ел арасында Жайлаубаевтар әулеті мешітке түскен қаражатқа иелік етеді екен деген қауесет сөз бар. Бұл пікірлер түбірімен дұрыс емес.

Басты мақсат – адал қызмет ету

-Міне, осы жылдың аяқталуына да көп қалған жоқ. Өзіңіз басқаратын ұжымның халық үшін атқарған жұмыстарына қысқаша шолу жасап өтсеңіз? Қыс айларына қандай дайындықпен келдіңіздер?

- Қазақ «Қыс шанаңды жаз сайла» деп босқа айтпайды. Сондықтан ерте қимылдағанның қыр асатындығы бесенеден белгілі. Бұл жылда қайталанатын шаруа болғандықтан оған әзірлікті күні бұрын жасаймыз. Қос қабатты ғимараттың барлық бөлмелерін тәртіпке келтіреміз. Күн салқындап та қалды. Мешіттің іші жылы. Келіп-кетушілерге барлық жағдайлар жасалған. Ол үшін күллі коммуникациялар алдын ала тексеріліп, мамандарымыз сақадай сай етті.

- Ешкімнің аузына қақпақ бола алмайсың. Қанша адам болса сонша пікір болатының ақиқат. Кейбіреулер мешітке түскен қаражат қайда кетеді деген сауалды көп қояды. Оған нақты жауап берсеңіз?

-Алдымен айтарым, мешіт өндіріс орны емес. Ол руханият ордасы. Мұнда қаражат негізінен халықтан садақасынан түседі. Сонымен қатар қолдау көрсететін демеушілер де баршылық. Бұл азын-аулақ ақшалар қатаң есепке алынып, банк шотына тапсырылады. Оның бір теңгесі де кейбіреулер ойлайтындай бөтен мақсатқа кетпейді.

Осы түскен қаражат қыс айларында ғимараттың жылуына, электр жарығына, қолданылатын суға, мешіт қызметкерлері мен мамандардың жалақысына, ірілі-ұсақты жөндеу жұмыстарына жұмсалатындығын атап өткім келеді.

Несін жасырамыз, әлі де болса дін жолында жүрген азаматтардың жалақысы төмен. Біз үкіметтен бір тиын да ақша алмаймыз. Осыны мұсылман бауырларымыз біліп жүргені жөн.

- Біз өзіңіз басқаратын имандылық ордасында облыс көлемінде шәкірттер әзірлейтін екі айлық білім жетілдіретін курс ашылғандығынан хабардармыз. Осындағы ұстаздардан дәріс алатын талапкерлер тегін оқытылып, оны аяқтағанда арнайы сертификаттар тапсырылатындығын білеміз. Сол жөнінде де қысқаша тоқталып өтсеңіз?

-Әңгіменің орайы келгенде, сіздің сауалыңызға нақты жауап бере кетейін. Себебі, бұл да мұндағы қызметкерлердің тындырып жатқан жұмыстарының бір парасы деуге әбден болады. Бәлкім, көзі қарақты оқырманның есінде болар, 2015 жылы мешіттің жанындағы қайырымдылық мекемесі есебінен екі айлық білім жетілдіру курсы қолға алынды.

Қазір қарап отырсақ, содан бері бес жүзден астам түлекке арнайы сертификаттар тапсырылыпты. Курс тыңдаушылары тек біздің Тобыл-Торғай өңірінен ғана емес, өзге де облыстардан келіп, діни сауаттарын көтеріп жатады. Олардың бәрінің атын атап, түсін түстеп жату мүмкін емес. Ең бастысы, бітірушілердің тәлімгерлерге деген шынайы алғыстары шексіз.

Шәкірттерге наиб имам Бақберсін Ізбасаров, Әлібек қари Қылышбек дәріс береді. Аты-жөні аталған азаматтардың бірі - Әл -Азһар университетінің түлегі болса, екіншісі құранды жатқа біледі. Олар жамағат пен жерлестеріміздің арасында зор беделге ие болды. Ізденімпаз жандарды бәрі де құрмет тұтады.

Жоғарыда айтып өткеніміздей, мешітке түскен қаржыдан аталмыш курс тыңдаушылары күніне үш мезгіл тегін тамақтанады. Аптасына бір рет моншаға барады. Оның сыртында салауатты өмір салтын қалыптастыруда түрлі спорттық шаралар ұйымдастырылады. Таным көкжиектерін кеңейту мақсатында шаһардың көрікті жерлеріне, музейлерге саяхат жасалады.

Сонымен қатар діни рәсімдерді жетік меңгеру мақсатында арнайы тәжірибеден өтеді. Білімдерін барынша шыңдау үшін семинарларға қатысады. Бұлардың да оларға берері мол.

- Бұл күндері мешітте қанша адам қызмет атқарады. Олардың мақсат, міндеттері жөнінде де білгіміз келеді?

-Жалпы мешіттің штаты үлкен емес. Қазіргі таңда мұнда 15 адам жұмыс істейді. Мені айтапағанда, наиб имамдар, есепші және басқа да жауапты мамандар өз міндеттеріне жауапкершілікпен қарайды. Дін қызметкерлеріне қойылатын талап та өте жоғары. Олар соның үдесінен шығуға талпынады.

Имандылық ордасы ұжымының басты мақсаты - халыққа адал қызмет көрсету. Әріптестерім жұртшылықпен күнделікті қарым-қатынаста кішіпейілдік, жоғары мәдениет танытады. Сонымен қатар ғимараттың айналасын жыл он екі ай бойы таза ұстайды. Жаз айларында абаттандыруға ерекше көңіл бөледі. Мұның бәрі сайып келгенде, экологиялық және эстетикалық талғамға баулиды.

Атамыз қазақ «Қарты бар елдің қазынасы бар» деп босқа айтпайды. Мешіт жанындағы ақсақалдар алқасының құрамы өмірлік тәжірибесі мол, қай мәселеде болсын өзіндік ой-пікірлері бар аға буын өкілдерінен тұрады. Бұл кісілер имандылық ордасы жұмысының жандануына өздерінің қомақты үлесін қосып келеді. Кейінгі жастардың заман талабына сай еліміздің нағыз патриоттары болып қалыптасуына да ықпалын тигізіп жатқаны белгілі. Менің күнделікті қызметімде бағыт берер кеңесшім де, ақылшым да солар дер едім.

Ой саларлық жайлар көп

-Уақыт өткен сайын «Дәстүрдің озығы бар, тозығы бар» демекші, кейбір діни рәсімдерде өзгерістер орын алып жататындығы белгілі. Өйткені, мұның бәрі де халық үшін өте маңызды. Дүниеден озған адамның жаназасы, қырқы, жылдық асы кезінде ысырапшылдыққа жол бермеу, зираттарды бір ізге келтіру секілді мәселелер Бас имам ретінде өзіңізді де толғандыратын шығар?

-Сауалыңыз өте орынды. Бұл жайлар Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының тарапынан да жиі қозғалып келеді. Оны біздің өңірдегі имамдар да қолдап, өздерінің халықпен болған жиындарында әңгіме өзегіне айналдыруда.

Мұндағы басты мәселе - жұрттың қамын ойлаудан туындайды. Себебі, «Өлім бардың малын шашады, жоқтың артын ашады» демей ме. Әсіресе, тұрмысы төмен, жалғыз басты адамдарға қиынға соғады. Өзгелерден қалмауға тырысып, амалсыздан қарызға белшесінен батады. Тіпті, ол бәсекеге айналды деуге болады. Несие алып, жылдар бойы төлейтіндер де кездеседі.

Жалпы, менің ұғымымда қаза болған кісінің үйінде үш күнге дейін қазан көтерілмеуге тиіс. Алыстан келген қонақтарды көршілері мен туған-туысқандары шақырып, тамақтандырады. Тіпті, марқұмға топырақ салмай жатып, қонақасы беру дегенге де тыйым салған дұрыс. Себебі, қайтыс болған адамның жамбасы жероге тимей құран оқылмайды. Сондықтан оған ешқандай келтірер сауабы жоқ. Тек ғана ысырапқа жол беріледі.

Марқұмды жерлеуде де ойланар жайлар аз емес. Өздеріңіз көріп жүрген боларсыздар, бірқатар елді-мекендерде зираттарда зәулім үй тұрғызу әдетке айналды. Бұл да қайғы жамылған кейбір шаңыраққа оңай соқпайды. Осы ретте бауырлас өзге елдерден үлгі аларымыз жетерлік.

-Жұмыстарыңыздың бір бағыты – қайырымдылық екені белгілі. Мешітте бұл орайда атқарылып жатқан игі істер де ауыз толтырып айтарлықтай екені көпшілікке аян. Осы хақында да бірер сөз?

-Қайырымдылық жасау әрбір жүрегінде иманы бар азаматтың парызы деп ойлаймын. «Жайлаубай ата» мешітіндегілер бұған айрықша көңіл бөледі. Түрлі діни мерекелерде, басқа да рухани кештерде жетім-жесірлерге, асыраушысынан айырылған шаңыраққа, көп балалы отбасыларына қол ұшын беру біздің тұрақты назарымызда.

Солтүстіктің қысы қатал келеді. Сондықтан біз көмекке мұқтаж жандардың қиындықтарын бөлісеміз. Оларға отын-су түсіріп, азық-түлікті жеткізіп береміз. н Басқа да өтініш білдірген кісілердің меселін қайтарған емеспіз. Мына қамшының сабындай қысқа өмірде айналамыздағы бауырларымызға қысылған шақтарында жандарынан табылып, қайырымдылық жасаудан артық қандай бақыт болады.

Оразалы Жақсанов

«11121314151617181920»
Страница 16 из 213

Назидание

все статьи

Медиа

все записи
Разработка сайта — Иником